İzmir Büyükşehir Belediyesi, engelli bireylerin kent yaşamından eşit şekilde yararlanmasını sağlamak amacıyla çalışmalarını sürdürüyor. Engelli yurttaşlara yönelik istihdam, eğitim, sosyal yaşam, spor, kültür ve sanat gibi birçok alanda hizmetler şehrin farklı bölgelerinde sunuluyor.
Belediyenin Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Engelli Çalışmaları Şube Müdürlüğü, engelliler ve bakım verenlerinin toplumsal hayata aktif katılımını teşvik ediyor. Sunulan hizmetler, erişilebilirlikten eğitime, istihdamdan sosyal hayata kadar geniş bir yelpazede kapsayıcı ve hak temelli bir yaklaşımla yürütülüyor.
Engelli bireylere yönelik stratejik bir adım olarak, İzmir Büyükşehir Belediyesi Engelli Hizmetlerine Yönelik İzmir Yaklaşımı ve Eylem Planı hazırlandı. Yedi ana amaç, 22 alt hedef ve 90 faaliyeti içeren bu plan, engelliler ve yakınları, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları ile iş birliğiyle oluşturuldu ve tüm engel gruplarını kapsayan ilk yerel eylem planı olma özelliğine sahip.
Kent genelinde hizmet merkezlerinin sayısı artırılıyor. Konak, İnciraltı, Örnekköy, Yurdoğlu, Limontepe gibi bölgelerdeki merkezlerde engelli bireyler ve aileleri için eğitimler, atölyeler, ulaşım ve erişilebilirlik çalışmaları, kültürel ve sportif etkinlikler, mesleki ve sosyal rehabilitasyon programları, istihdam desteği ve farkındalık projeleri düzenleniyor. Ayrıca İzmir Dokunulabilir Engelsiz Modern Sanatlar Müzesi, Destekli İstihdam Ofisi ve Tekerlekli Sandalye Bakım İstasyonu gibi hizmetler de engellilere sunuluyor.
İşitme engelli bireylerin hizmetlere erişimini kolaylaştırmak için Türk İşaret Dili Birimi kuruldu. Bu birim, işaret dili tercümanlarıyla kamu ve özel kurumlarda, sağlık ve eğitim alanlarında iletişim desteği sağlıyor ve ilgili kurumlarla iş birliği içinde çalışıyor.
Destekli İstihdam Ofisi ise nöroçeşitliliğe sahip bireylerin istihdam edilmesini ve iş koçu desteği almasını amaçlıyor. Türkiye’de ilk kez İzmir’de hayata geçirilen bu ofis, çeşitli sektörlerde istihdam sağlarken, İŞ-İN İş için Nitelikli Kazanım Programı ile gençlerin iletişim, özgeçmiş hazırlama ve iş hayatına uyum gibi beceriler geliştirmesine katkı sunuyor.
Belediye, engelli erişimine uygun toplu ulaşım filosu ile öne çıkıyor. Engelli İzmirim Kartı ile yüzde 40 ve üzeri engelli raporu olan yurttaşlar ve onların refakatçileri toplu taşımadan ücretsiz yararlanabiliyor.
Kentte erişilebilir alanların sayısı da artıyor. Engelsizmir 2013 Kongresi sürecinde başlatılan Kırmızı Bayrak uygulamasıyla, kamuya açık mekanlar ve ulaşım araçları engelli erişimine uygun hale getiriliyor. Şimdiye dek 95 yere Kırmızı Bayrak verildi. Ayrıca Selçuk Pamucak, Gümüldür, Seferihisar, Çeşme, Karaburun ve Dikili’deki plajlara denize iniş rampaları yerleştirildi; Menderes Belediyesi Sunal Tülbentçi Parkı, Kırmızı Bayrak alan ilk plaj işletmesi oldu.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, 2025 yılında engelli bireylere toplam 77 bin 859 adet medikal malzeme desteği sağladı. Akülü ve manuel tekerlekli sandalye, hasta yatağı, görme engelli bastonu ve çocuk bezi gibi çeşitli medikal ürünler ihtiyaç sahiplerine ulaştırıldı.
Afet bilinci konusunda da adımlar atıldı. Görme, işitme ve ortopedik engelliler ile bakım verenleri için Kapsayıcı Afet Bilinci Eğitim Projesi başlatıldı. Bu proje ile engelli bireylerin afet öncesi, anı ve sonrası süreçlerde güvenli ve bağımsız hareket etmeleri hedefleniyor. Ayrıca kent genelinde engelli veri tabanı oluşturulmasına yönelik çalışmalar yapılıyor.
Toplumda farkındalığı artırmak için Örnekköy ve Limontepe’deki Farkındalık Merkezlerinde interaktif eğitimler düzenleniyor. Bu merkezlerde 2025 yılında 7 bin 200 kişi eğitim aldı. Eğitimler, görme, işitme, ortopedik, zihinsel ve psikososyal engel türlerini tanıtmayı ve toplumsal bilinç oluşturmayı amaçlıyor.
Otizmli bireyler ve ailelerine destek sağlamak için Karşıyaka’da açılacak Otizm Etkinlik Merkezi, kısa süreli etkinliklerle ailelerin bakım yükünü paylaşmayı ve sosyal yaşamlarını güçlendirmeyi amaçlıyor.
3 Aralık Dünya Engelliler Günü kapsamında bu yılın etkinlik sembolü uğur böceği olarak belirlendi. Uğur böceği, farklı engel türlerinin ve görünmeyen engellilik durumlarının çeşitliliğini simgeliyor. Her rengi, farklı bir deneyim ve ihtiyaca işaret ediyor. “Farkında olalım, birlikte olalım” sloganıyla, kentin her bölümünde erişilebilirlik, katılım ve empati kültürünü güçlendirmek amaçlanıyor.
